اچ. پی. لاوکرفت با نام کامل هاوارد فیلیپس لاوکرفت، یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین نویسندههای ژانر وحشت در طول تاریخ ادبیات است. آثار او با رویکرد جدید و نوآوریهای فراوان، دریچهای نو از ترس را برای مخاطب خود گشوده و تعریف جدیدی از مفهوم اضطراب روانی و ترس از ناشناخته را، ارائه دادند.
به ششمین قسمت از بخش “کتاب باز” خوش آمدید. در این آیتم قصد داریم تا به معرفی کتاب های ارزشمند در حوزه بازیهای ویدئویی بپردازیم. کتابهایی که توسط رسانه گیم پالت معرفی میشوند، عمدتا بر دو دسته هستند. نخست، کتابهایی که در راستای بازیهای ویدئویی نگاشته شدهاند و ارتباط مستقیمی با آنها دارند. دسته دوم کتابهایی است که عمدتا منابع الهام نویسندگان، طراحان و حتی کارگردانان بازیهای ویدئویی قرار میگیرند. این دسته، کتابهایی هستند که نیاز به مطالعه دقیقتری دارند و استادانه به تحلیل، تفسیر و تببین مفاهیم پس زمینهای پرداخته و بسیاری از حقایق را برای شما آشکار میکنند.
کتاب ششم: کتاب نکرونومیکون اثر اچ. پی. لاوکرفت
در طی سالها، المانهای معرف کارهای لاوکرفت و بعضا خود داستانهای او بهطور مستقیم و غیرمستقیم، مورد اقتباس و دستمایه الگوبرداری فراوان قرار گرفتهاند. طبیعتا دامنه این الهامها به مدیوم ویدئو گیم نیز کشیده شده و علاوه بر سایر مدیومها، حال سالهاست که با تاثیر مشهود نگرش و خط فکری لاوکرفت در بازیهای متعددی، مواجه هستیم. جهانبینی لاوکرفت و تمهای رایج و تکرارشونده اکثر آثار او، پیرامون مواردی مانند سرنوشت تاریک قهرمانهای داستان، نبود امید و راه فرار، وحشت از موجودی غیرقابل توصیف و درک، ترس از هر چیز ناشناختنی، دیوانگی و جنون ناشی از ترس و سرنوشت محکوم به فنای انسان در پی گشودن درهایی که نباید آنها را میگشود، میچرخد.

لاوکرفت با زبان ادبی و شاعرانه خود به توصیف صریح ایدههای تاریک خود میپردازد و با ریزنگری و در عین حال لحن ادبی منحصر به فردی که ویژه نویسندههای قرون هجده و نوزده است، به تصویرسازی جهان خود میپردازد. اسطورهشناسی غنی و خلق دنیاهای تاریک با اسرار و پیشزمینههای خاص خود نیز از دیگر مشترکات بین آثار لاوکرفت میباشد.
جهانبینی لاوکرفت متاثر از برخی از فلسفهها و چالشهای عصر خویش بوده و به همان سان روی بینش و سبک کار نویسندههای بعد از خود نیز، تاثیر گذاشت. داستانهای او معمولا علاوه بر ارائه وحشتی خاص و اضطرابی درونی، به خلق اتمسفر گیرا و کشش بسیار زیاد خود معروف هستند.
البته لاوکرفت همواره در پس و پشت ایدههای عجیب و غریب، تاریک و نامرسوم خود، به دنبال بررسی و کند و کاو سوالها و مفاهیم متعدد اخلاقی، سیاسی و اجتماعی است و قصههای او هرگز تهی از پیامهای لایق توجه وابسته به عصر خود یا نکات کلی و همیشه صادق در خصوص مواردی چون طبیعت آدمی، نبودهاند. او همواره در آثار خود هشدار و تذکر میدهد، تذکرهایی که به غیر از شخصیتهای داستان، یک روی صحبتشان نیز، مخاطب خواننده کتاب است. تمام این موارد در کنار هم نوع خاصی از وحشت روانشناختی به نام ترس کیهانی را به وجود آوردهاند که لاوکرفت به سبب ابداع آن در سراسر جهان شناخته شده و مورد تحسین قرار میگیرد.

در مدیوم بازیهای ویدئویی نیز شاهد استفاده مستقیم و غیرمستقیم، گسترده و محدود متعددی از کارهای او هستیم. برخی از عناوین چون دو بازی با نام Call of Cthulhu به ترتیب در سالهای 2005 و 2016 بهطور غیرمستقیم از کتابی به همین نام اثر لاوکرفت الهام گرفتهاند که معروفترین کار نویسنده مذکور میباشد. از آن طرف رگههایی از جهانبینی و جنبههایی از آثار او را در عناوینی چون ویژوال ناول Saya no Uta و سری سایلنت هیل نیز، شاهد هستیم. عناوینی که هر یک، از بخشهایی از این المانها، استفاده پررنگتری بردهاند.
درحالی سایا نو یوتا به مواردی چون سرنوشت تاریک شخصیت اصلی، پرداخت تاوان اشتباهات، تمهایی چون وحشت از موجودیتی غیرقابل توصیف که مشاهده او، بیننده را به مرز جنون میکشاند و همچنین توانایی دستکاری جهانبینی و سلامت عقلی انسانها توسط آن موجود خاص میپردازد، که سایلنت هیل بیشتر بر محوریت ترس از ناشناخته و جنبههای تاریک روان و روح انسان، بحث میکند. البته هر دو اثر مذکور در سرنوشت تاریک شخصیتهای اصلی و نبود پایان شاد و رستگاری نهایی، باهم توافق دارند.
سایلنت هیل و سایا نو یوتا هر دو در مورد قهرمانهایی هستند که در شرایطی دیوانهوار و جنونآمیز، انسانیت و عقل سلیم خود را به تدریج از دست میدهند، با این تفاوت که عموما و خصوصا در نسخههای ابتدایی سری سایلنت هیل، قهرمان هرچه بیشتر نقش قربانی دارد و از شرایطی که در آن قرار گرفته، هیچ شناختی ندارد. بهشکلی که دچار توهمهای روانی شده و حتی برای مخاطب نیز تفکیک اینکه چه چیز توهم و کدام اتفاق واقعیت است را نیز سخت میکند که خود این موضوع، ترس روانی موجود را تقویت میکند.

البته عناوین کوچک و بزرگ دیگری نیز در جایجای مدیوم گسترده ویدئو گیم و در طی سالیان متمادی، مزه ترس کیهانی را به مخاطب خود چشاندهاند. اما جهت اختصار و پویایی بیشتر مقاله، به مثال زدن همین چند نمونه بسنده و واکاوی بیشتر در این زمینه را به خود مخاطب علاقهمند، واگذار میکنیم. درنهایت نیز باید نتیجه گرفت که با توجه به تاثیر عمیق و ریشهداری که ترس لاوکرفتی در سالیان متمادی در اکثر مدیومهای مختلف هنری داشته است، مطالعه آثار او میتواند برای گیمرها و خصوصا گیمرهایی که به عناوین ترسناک علاقه دارند، مفید واقع شود. خصوصا آن دسته از گیمرهایی که ترس روانی را به جامپ اسکر ترجیح داده و از عناوینی چون بازیهای ماجراجویی مشابه کارهای استودیو بلوبر تیم و سری سایلنت هیل، لذت فراوان میبرند.
همچنین اقتباس از اسطورهشناسی و موجودات جهان لاوکرفتی هم در هنر مدرن رایج شده و کاربر با شناخت منشا و ریشه این کاراکترها، میتواند با دید و درک عمیقتر و جدیدی به عناوین ترسناک مدرن و اساطیر آنها بنگرد. البته لازم به ذکر است که متاسفانه اکثر کارهای لاوکرفت ترجمه نشدهاند و برخی از آثار او نیز تنها از راه پیدیافهای انگلیسی، قابل خواندن هستند. از این جهت جستجو برای پیدا کردن آثار او، کاری زمانبر و نیازمند به کمی استمرار خواهد بود. البته خوشبختانه گلچینی از برترین آثار لاوکرفت در سالهای اخیر و در قالب کالکشنی به نام نکرونومیکون، بهعنوان یک کتاب حجیم، جمعآوری و عرضه شده است.

این کتاب شکیل و زیبا، میتواند مرجع جامع و مناسبی برای ورود به جهان لاوکرفت باشد. البته متاسفانه همین کتاب مذکور نیز به فارسی ترجمه نشده اما نسخه فیزیکی انگلیسی و ارجینال آن در برخی فروشگاههای آنلاین ایرانی، موجود و قابل سفارش است. نکته جالب نهایی اینکه نام این کالکشن آثار یعنی نکرونومیکون، بهطور مستقیم از نام یک کتاب تخیلی در دنیای لاوکرفت، برداشته شده است. بهگونهای که ما شاهد اشاره به کاراکتری تکرارشونده در برخی از کارهای لاوکرفت موسوم به عرب دیوانه یا عبدل الحضرد هستیم.
شخصیتی که یک ادیب و جادوگر دیوانه در دوران کهن بوده و مجموعهای از رسوم و قوانین جادویی به نام نکرونومیکون از او برجای مانده که در قصههایی چون The Hound و Nameless City لاوکرفت، شاهد اشاراتی به این شخصیت تخیلی و کتاب گریمویر ساختگی او، هستیم. درنتیجه و همانطور که پیشتر ذکر شد، نام این مجموعه آثار نیز که برای مخاطب جوان روز گردآوری شده، از همین کتاب نکرونومیکون موجود در جهان لاوکرفت، برداشته شده است.
