نگاهی به تاریخچه‌ بازی Splinter Cell؛ جاسوس دو جانبه

در قسمت جدید تاریخچه بازی‌ها به بررسی تاریخچه‌ Splinter Cell می‌پردازیم و نسخه‌های مختلف این سری را با یکدیگر مرور خواهیم کرد. فرنچایزی که بدون شک یکی از محبوب‌‌ترین بازی‌های ویدئویی به‌ شمار می‌آید. با گیم پالت همراه باشید.

شرکت یوبی‌سافت شاید روزی که اولین نسخه از این مجموعه را منتشر کرد هرگز گمان نمی‌کرد که این فرنچایز بتوانند چنین الهام‌بخش و تاثیرگذار واقع شود. سم شیفر (Sam Fisher) و داستان‌هایش سال‌های طولانی بسیاری از مخاطبان را با این سری و اتفاقاتش درگیر کردند.

اولین نسخه‌ی سری Splinter Cell زمانی منتشر شد که پیش از آن عناوین شاخص زیادی در سبک مخفی کاری منتشر نشده بودند. سبک مخفی‌کاری در بازی‌های ویدئویی با توجه به نیاز به طراحی هوش مصنوعی قوی، در آن دوران هنوز اولین گام‌های خود را بر می‌داشت. پس از انتشار عنوان Metal Gear Solid 1، جهش خیره کننده‌ای در المان‌های این سبک ایجاد شد. بازی Metal Gear Solid 1 را می‌توان به عنوان پایه‌گذار سبک مخفی‌کاری مدرن به‌ شمار آورد. این رنسانس باعث شد که سبک مخفی کاری از یک زیر شاخه در برخی مراحل بازی‌های اکشن، به یک سبک مستقل و جداگانه تبدیل شود.

المان و عناصر بسیاری برای این سبک توسط عناوین مختلف به الهام از Metal Gear Solid خلق شدند و هر کدام نقش تاثیر گذاری در ارتقای سبک مخفی کاری داشتند. عناوین قدرتمند دیگری مانند سری Tenchu ،Hitman و Syphone Filter از این سری عناوین بودند. شرکت یوبی‌سافت نیز تصمیم گرفت تا اولین عنوان خود در ژانر مخفی کاری را بسازد. آن‌ها براساس نوشته‌های نویسنده‌ی معروف داستان‌های سیاسی و نظامی، تام کلنسی (Tom Clancy) شروع به ساخت عنوان Splinter Cell کردند. فرنچایزی که با طی کردن مسیری طولانی، اکنون نام خود را در میان یکی از محبوب‌ترین بازی‌های ویدئویی جاودانه کرده است.

Splinter Cell: Team Stealth Action

بگذارید تاریخچه‌ Splinter Cell را با اولین نسخه از این سری آغاز کنیم. اولین نسخه Splinter Cell: Team Stealth Action نام داشت که در سال 2002 عرضه شد و بسیار موفق ظاهر گردید. شخصیت اصلی این سری بازی‌ها، سم فیشر نام داشت که یک مامور ویژه‌ی سازمان NSA بود. شما در بازی کنترل او را در اختیار داشتید و او مهارت‌های منحصربه‌ فردی داشت. این قابلیت‌ها، تا آن زمان چنین قابلیت‌هایی در کمتر بازی ویدئویی مشاهده شده بودند. سیستم کاور گیری، گروگان گرفتن دشمنان، بالا رفتن از دیوار و آویزان شدن از میله‌ها، در کنار وسایلی که سم برای انجام ماموریت‌ها از آن استفاده می‌کرد، در آن زمان در بازی‌های اندکی وجود داشت.

بازی Splinter Cell: Team Stealth Action در زمان انتشار، خیلی سریع مورد استقبال مخاطبان واقع شد و سم با چراغ‌های دید در شب معروفش خیلی سریع در دل بازی‌بازان جای خودش را باز کرد. داستان نسخه‌ی اول، در مورد کودتایی است که در کشور گرجستان صورت می‌گیرد. سم که یک سرباز سابق نیروی دریایی آمریکاست، برای انجام عملیاتی در این کشور به گروهی ویژه در سازمان NSA به نام Third Echelon ملحق می‌شود. ماموریت او این است که به دنبال دو مامور CIA که در طی این کودتا مفقود شده‌اند، بگردد. در طی این جستجو، وی متوجه وجود تهدیدی در ابعاد بزرگ‌تری می‌شود.

داستان بازی از المان‌های همیشگی آثار تام کلنسی پیروی می‌کرد و برای عنوانی با تمرکز بر روی سبک مخفی‌کاری جذابیت بالایی داشت. بازی Splinter Cell در آن زمان با استفاده از موتور گرافیکی Unreal Engine 2 توسعه یافت. سازندگان برای اولین بار سایه‌ها را با کیفیتی بالا طراحی کردند که می‌توانستید براساس مشاهده‌ی سایه‌ها از حرکات و موقعیت سربازان دشمن مطلع شوید. طراحی‌های گرافیکی و نورپردازی این بازی، در زمینه‌ی فنی درب‌های جدیدی را به سبک مخفی‌کاری باز کرد. این بازی را می‌توان یک اثر مولف در این سبک دانست که تعاریف جدیدی را در زمینه مخفی‌کاری به بازی‌های ویدئویی اضافه کرد.

بسیاری از ایده‌ها و پارامترهایی که این بازی پایه‌گذار آن‌ها بود در طی سال‌های بعد در بسیاری از عناوین اکشن نیز وارد شدند تا جایی که ما در بسیاری از عناوین دیگر مانند سری Call of Duty شاهد وجود مراحل مخفی‌کاری با المان‌های مشابه این سری هستیم.

Pandora Tomorrow

پس از موفقیت نسخه‌ی اول، دومین نسخه‌ی این سری با نام Splinter Cell: Pandora Tomorrow در سال 2004 منتشر شد. در نسخه‌ی دوم سری Splinter Cell که حالا به عنوانی پرطرفدار تبدیل شد، شاهد رشد و اضافه شدن المان‌های سینمایی جذاب‌تری نسبت به نسخه‌ی اول بودیم. سازندگان پایه و اساس بازی را بر مبنای همان نسخه‌ی اولیه بنا کرده‌اند. ولی شاهد ارتقا و پیشرفت ساختار گیم‌پلی و گرافیک در بسیاری از جهات بودیم. طی آن سال‌ها کمپانی یوبی‌سافت با انتشار عناوینی بسیار درخشان در یکی از بهترین دوران کاری خود به‌سر می‌برد و موفقیت این بازی مهر تایید بزرگی به خلاقیت این شرکت زد.

داستان بازی سوم در کشور اندونزی جریان داشت و Sam عازم ماموریتی شد تا در مورد گروه‌های چریکی که در اندونزی شروع  به آشوب کردند، اطلاعات جمع‌آوری کند. این گروه‌های چریکی که گرایشات کمونیستی داشتند در مقابل سیاست‌های آمریکا در اندونزی قصد مبارزه و کودتا داشتند. سم نیز مامور بود تا برای کمک به هم‌ پیمانان آمریکا وارد عمل شود. بخش مولتی‌پلیر نیز به بازی اضافه شد. تمرکز اصلی و تبلیغات این نسخه از بازی بر روی کنسول ایکس باکس بود که از نظر کیفیت بصری و گرافیکی پلتفرم هدف این عنوان به‌شمار می‌آمد.

پس از موفقیت نسخه‌ی سوم سری Metal Gear Solid و ورود مجموعه‌ی Splinter Cell شاهد خلق سبک مخفی‌کاری اصیلی بودیم به طوری که مخفی‌کاری هسته‌ی اصلی گیم‌پلی بازی را تشکیل داده بود. دیگر این سبک جز کوچکی از گیم‌پلی بازی‌های اکشن نبود و دیگر مستقل و صاحب سبک عمل می‌کرد. در آن سال‌ها عناوین بسیاری با الهام از این بازی‌های بزرگ ساخته شدند و سبک مخفی‌کاری به ژانر محبوبی میان بازی‌بازان تبدیل شد.

Chaos Theory

نسخه‌ی سوم بازی به نام Splinter Cell: Chaos Theory در سال 2005 منتشر شد و به موفقیت خیره‌کننده‌ای دست پیدا کرد. این بازی در همان ماه نخست انتشار نزدیک به 2.5 میلیون نسخه در سرتاسر جهان به فروش رساند. بسیاری این نسخه را بهترین عنوان در این سری می‌دانند. ساختار بازی به بلوغ لازم رسید و در کنار آن یک المان بسیار جذاب که آن هم چاقو بود نیز به این بازی اضافه شد. در بسیاری از تریلرهای پیش از انتشار و پوسترهایی که از این بازی منتشر شد، تمرکز بر روی این چاقو و نحوه‌ی استفاده‌ی آن بود. برخی از المان‌های بازی تغییر کرده بودند و این تغییر در مسیر رشد و ارتقای بازی بود.

همین تغییرات باعث بالا رفتن کیفیت آن شد تا اثری به یاد ماندنی خلق شود. در نسخه‌ی Chaos Theory برای اولین بار از قابلیت Ragdoll در فیزیک این بازی استفاده شد. این عنوان بالاترین نمره‌ی متا در کل سری را با نمره‌ی 94 در اختیار دارد. داستان بازی به تنشی که بین چهار کشور شرق آسیایی ژاپن، کره جنوبی، چین و کره شمالی اشاره دارد که بین آن‌ها مسائل پیچیده‌ای شکل می‌گیرد. آمریکا نیز به حمایت از متحدین خودش یعنی ژاپن و کره‌جنوبی می‌پردازد. سم برای جلوگیری از آغاز یک نبرد بین این جناح‌ها و پیش نرفتن نقشه‌های موشکی جناح مخالف، به عملیاتی مهم در این بازی اعزام می‌شود.

Splinter Cell: Essentials

وقتی تاریخچه‌ Splinter Cell را بررسی می‌کنیم، بد نیست به نسخه‌های فرعی آن نیز اشاره کنیم. در سال 2006 در پی موفقیت سری Splinter Cell و همچنین انتشار کنسول PSP، شرکت یوبی‌سافت تصمیم به انتشار نسخه‌‌ای فرعی منحصر به این کنسول به نام Essentials  گرفت. این بازی از همان المان‌های کلی سری بهره می‌برد و بیشتر به گذشته و ماموریت‌های قدیمی و فرعی سم می‌پرداخت. تمرکز این نسخه بیشتر بر روی ارائه‌ی یک پیش زمینه‌ی ذهنی به بازی‌بازان برای شناخت بیشتر سم فیشر بود. از طرفی نیز تبلیغی برای عنوان بعدی این سری بود که قرار بود در سال آینده منتشر شود.

Splinter Cell: Double Agent

عنوان Double Agent در سال 2007 منتشر شد و از همان روزهای اول معرفی این عنوان معلوم بود که با تغییراتی در بازی مواجه خواهیم بود. بازی از نظر فضا و داستان تمی خاکستری داشت. این تغییرات بیشتر پیرامون شخصیت سم بود. در این شماره شاهد این موضوع بودیم که بیشتر به بعد شخصیتی سم پرداخته می‌شود. بازی تمرکزش را بیشتر از اینکه به سمت بحث داستان و ماموریت‌های نظامی سیاسی ببرد، سم را با چالش‌های شخصی بزرگی از جمله مرگ دخترش مواجه سازد.

ظاهر سم تغییر کرده بود و او به شدت شکسته شده بود. بازی بیشتر دچار چالش‌های داستانی شد که بازی‌باز را در بسیاری از موارد مجبور به گرفتن تصمیمات سخت می‌کرد. از طرفی بازی دو پایان مختلف داشت و پایان‌های بازی به نحوه‌ی پیشبرد و تصمیمات بازی‌بازان بستگی داشت. گیم‌پلی بازی روند پیشرفت خود را ادامه داد، ولی از همان ساختار گیم‌پلی پایه‌ای نسخه‌ی پیشن استفاده می‌کرد. Double Agent از نظر گرافیکی، با توجه به ورود به نسل هفتم جهش بزرگی داشت.

این عنوان در قالب دو نسخه منتشر شد. یک نسخه که مربوط به پلتفرم رایانه‌های شخصی و کنسول‌های نسل هفتمی بود و نسخه‌ی دیگر برای کنسول‌های نسل ششمی منتشر شده بود. ساختار و داستان بازی این دو نسخه‌ی بازی با هم تفاوت داشت، ولی نسخه‌ای که تمرکز اصلی بر روی آن وجود داشت نسخه‌ی مربوط به پلتفرم رایانه‌های شخصی و کنسول‌های نسل هفتمی بود.

Splinter Cell: Conviction

پس از بازی Double Agent سری Splinter Cell مدتی به سکوت خبری فرو رفت اما دوران این سکوت خیلی طولانی نبود. چندی بعد یوبی‌سافت با انتشار تریلری از نسخه‌ی جدیدی به نام Conviction رونمایی کرد. در نخستین تریلر بازی، سم فیشر را با ظاهری جدید مشاهده می‌کردیم. مو و ریش‌های بلند مو او در تریلر جدید در کنار گیم‌پلی متفاوت، خبر از تغییرات بسیاری می‌داد. بسیاری از هواداران از تغییرات ظاهری سم ناراضی بوده‌اند. همین موضوع باعث شد تا یوبی‌سافت دست به تغییر در چهره‌ی سم بزند. بعد از مدتی نیز یوبی‌سافت بازی را به طور رسمی معرفی کرد و شاهد تغییرات بسیاری نسبت به تریلر اولیه بوده‌ام.

سرانجام این بازی در سال 2010 منتشر شد و شاهد تغییرات بسیاری در ساختار گیم‌پلی بازی بودیم. بازی بیشتر از گذشته به سمت سبک اکشن سوق پیدا کرده بود. همین موضوع به مذاق بسیاری از هوادارن قدیمی سری خوش نیامد و از طرفی باعث شد مخاطبان جدیدی نیز برای این سری پیدا شود. تغییراتی که با توجه شرایط آن سال‌های صنعت بازی‌های ویدئویی، چندان دور از انتظار نبود.

بازی نسبت به گذشته روند داستان‌گویی غیر خطی را هم پیش گرفت. سم در جستجوی علت مرگ دخترش است و او به این موضوع مشکوک شد که شاید علت مرگ دخترش یک حادثه اتفاقی نبود و از قبل برای این موضوع برنامه ریزی شکل گرفته باشد. پس از اینکه سم به اطلاعات جدیدی دست پیدا می‌کند، متوجه می‌شود که در دوران حضور او در Third Echelon، جاسوسی میان آن‌ها بوده که باعث ایجاد کارشکنی و خیانت‌های بسیاری بر علیه آن‌ها شده است.

Splinter Cell: Blacklist

تاریخچه‌ Splinter Cell را با اخرین نسخه‌ این سری به پایان می‌رسانیم. با تغییراتی که یوبی‌سافت در نسخه‌‍‌ی Conviction ایجاد کرد بازی روند جدیدی به خود گرفت که می‌توان آن را شروعی جدید برای آینده‌ی این سری به شمار آورد. در راستای داستان و همین روند گیم‌پلی عنوان Blacklist نیز معرفی شد که دنباله‌ی بازی قبل بود. این بازی نیز از نظر ساختار طراحی ماموریت‌ها بیشتر به سمت عناوین کلاسیک گرایش داشت ولی نسبت به آن‌ها روند اکشن بیشتری در بازی مشاهده می‌شد.

هنوز مبنای بازی بر عناصر مخفی‌کاری سوار بود. پس از اینکه به دلایل ایجاد مشکلاتی از جمله اتهام به دلیل خیانت به منافع ملی، Third Echelon تعطیل شد، گروه جدیدی به نام Fourth Echelon تاسیس شد.

مدیریت گروه به سم فیشر سپرده شد. علت تاسیس این گروه ایجاد تهدیدی بزرگ بر علیه آمریکا و چهره‌های بزرگ کشور بود. گروهی به رهبری فردی ناشناس در پی ایجاد حملات تروریستی بر علیه‌ آن‌ها بودند. خواسته‌ی اصلی این گروه چند ملیتی این بود که آمریکا هر چه زودتر خاک کشورهای آنان را ترک نماید. پیرو این اتفاقات سم برای مقابله با این گروه و عملیات‌های خرابکارانه‌ی آن‌ها به مناطق مختلف دنیا اعزام می‌شود. حالا سم کارها را به روش خودش پیش می‌برد و این مهم‌ترین شرطی بود که او پذیرفت مسئولیت گروه را بر عهده بگیرد. عنوان Blacklist آخرین نسخه از سری Splinter Cell به شمار می‌رود.

سخن پایانی:

متاسفانه در نسل هشتم شرکت یوبی‌سافت عنوان جدیدی در این سری را معرفی نکرد تا آخرین تجربه‌ی این مجموعه، مربوط به عنوان Blacklist باشد که در سال 2013 منتشر شد. طی سال‌های اخیر شرکت یوبی‌سافت از شخصیت سم فیشر در سایر عناوین دیگر از جمله Rainbow Six به عنوان یک شخصیت مهمان استفاده کرده ولی خبری از معرفی عنوانی جدید در این سری نیست. مطمئنا این مجموعه هواداران زیادی دارد که بی‌صبرانه منتظر معرفی و تجربه‌ی عنوان جدیدی از این سری هستند. اخبار و شایعات مختلفی در مورد ساخت دنباله‌ی جدیدی برای این سری به گوش می‌رسد، اما هیچ کدام تکذیب یا تایید شده‌اند.

شاید بتوان اصلی‌ترین دلیل کنار گذاشته شدن سری Splinter Cell را موفقیت مالی برخی از فرانچایزهای دیگر یوبی‌سافت در طی این سال‌ها مانند Assassin’s Creed دانست که باعث شده تا شرکت یوبی‌سافت رای ساخت نسخه‌ی جدیدی از این بازی دست به ریسک نزند. با توجه به این موضوع که در سال‌های اخیر شاهد انتشار نسخه‌های بازسازی از عناوین قدیمی هستیم احتمال بازگشت سری Splinter Cell با یک عنوان یک ریمیک نیز دور از ذهن نیست. قطعا بازگشت سم فیشر در قالب یک بازی، چه با انتشار یک نسخه‌ی جدید یا یک نسخه‌ی بازسازی، برای هواداران این سری هیجان‌ انگیز خواهد بود.